Showing posts with label Learning. Show all posts
Showing posts with label Learning. Show all posts

Friday, November 25, 2016

Optimaal profiteren van digitale veranderingen in onderwijs

Het onderwijs veranderde niet mee
Op onderwijsconferenties worden de filmpjes van onderwijsgoeroe sir Ken Robinson nog steeds vaak getoond. Die hebben als strekking: ‘De tijden zijn veranderd, maar het onderwijs veranderde niet mee. Scholen zijn leerfabrieken, waar in feite op precies dezelfde wijze wordt lesgegeven als 100 jaar geleden en waar creativiteit de kop wordt ingedrukt’.

Hij gaat daarbij wel erg kort door de bocht en doet onrecht aan al die scholen en leraren die zich een slag in de rondte werken om hun leerlingen zo goed mogelijk les te geven. Maar toch… zijn ook de meeste leraren en schoolbestuurders het met Robinson eens dat onderwijs flexibeler, gedifferentieerder, persoonlijker, creatiever en moderner kan – en moet.

Onderwijs2032
Robbert Dijkgraaf verwoordde dit zo in een filmpje bij de start van de dialoog over #onderwijs2032: ‘Onderwijs bereidt kinderen voor op de toekomst. Het probleem is, die toekomst is ver weg en onzeker, en wordt door henzelf vormgegeven. Het is of je in één keer de iPhone25 moet ontwerpen. Daarom is het belangrijk dat we niet alleen de goede antwoorden geven, maar ook kinderen leren om de goede vragen te stellen en zelf het pad naar kennis af te lopen. Gelukkig is ieder kind een natuurlijke onderzoeker en borrelt van nieuwsgierigheid; die leerknop staat allang aan. Wij, ouders en docenten, moeten alleen met onze vingers van de uitknop afblijven.’

Dit is een korte introductie uit het whitepaper: een optimistische kijk op de huidige ontwikkelingen in het onderwijs dat ik eerder dit jaar samen met Norbert van Halderen, Lilianne Buckens en Carla Desain heb geschreven.

Profiteer optimaal
Dat het onderwijs continu verandert lijkt me duidelijk, maar welke bijdrage kunnen digitale oplossingen en technologische hulpmiddelen bieden. En nog veel belangrijker hoe gaan onderwijsinstellingen om met de transformatie naar een meer hybride onderwijsomgeving die gebruik maakt van het beste uit beide werelden, de analoge en digitale wereld. Afgelopen week verscheen nog een bijdrage op werktrends over hoe digitalisering en technologie kan helpen om lessen interactiever kan maken.

Maar hoe kun je als onderwijs nu optimaal profiteren van deze ontwikkelingen en hoe zorg je ervoor dat je als organisatie gaat bewegen en grip houdt op de kanteling en transitie. In deze presentatie probeer ik handvatten te bieden om als onderwijsinstelling een groeipad te ontwikkelen om optimaal te profiteren van digitalisering in het onderwijs.


Thursday, March 03, 2016

Mooie vernieuwende onderwijsinitiatieven die zichtbaarheid verdienen

In Nederland wordt er veel gesproken over de ontwikkelingen in het onderwijs. Dat is alleen maar goed. Een gesprek, discussie of debat voeren over wat er beter kan en moet zorgt voor inzichten die kunnen leiden tot vernieuwing en verandering. Toch wordt te vaak de negatieve kant belicht te vaak wordt er gesproken over wat er slecht is. Altijd maar aandacht voor wat er niet goed gaat zal leiden tot verkramping terwijl wanneer je de zaken onder de aandacht brengt die juist goed gaan, mensen in beweging komen en zich gaan verenigen.

Sluit je aan
Ik wil daarom graag een aantal van deze positieve ontwikkelingen noemen en in het zonnetje zetten. Met maar 1 doel ervoor zorgen dat meer mensen die passie hebben voor vernieuwing zich aansluiten bij deze initiatieven en zich verenigen. Op deze manier kunnen we elkaar van onder af helpen om de veranderingen en vernieuwingen te realiseren. Ook discussies als het boek werkt beter dan de tablet of computers hebben geen toegevoegde waarde en leiden tot niets. De oplossing is niet de computer, iPad of het boek. Uiteindelijk gaat het erom wat is goed voor het kind of de student. Met als belangrijk uitgangspunt ieder kind of student is verschillend en leert verschillend. De uitdaging is dus complexer en de discussie moet dieper gevoerd worden. Dat is wat deze positieve initiatieven proberen te doen.
















Een inspiratielijstje:

Stichting LEERkracht
Stichting leerKRACHT werkt met scholen om een cultuur van ‘elke dag samen een beetje beter’ te creëren. Hierin werken leraren en schoolleiding intensief samen om het onderwijs op school naar eigen inzicht te verbeteren. Leraren leren van elkaar en innoveren samen het onderwijsdoor lesbezoek en feedbackgesprek, gezamenlijk lesontwerp, en gestructureerd, kort overleg in kleine teams om leerlingdoelen en verbeteracties te bespreken.
Sinds de start in 2012 doen ruim 350 scholen in het po, vo, mbo en pabo’s en lerarenopleidingen mee. Streefdoel is om in 2020 overbodig te zijn en de stichting te kunnen opheffen.

Onderwijs2032
In februari 2015 startte het Platform Onderwijs2032 een maatschappelijke dialoog over wat leerlingen in het basisonderwijs en voortgezet onderwijs moeten leren om klaar te zijn voor de toekomst. Massaal hebben leerlingen, docenten, ouders, bestuurders, wetenschappers, maatschappelijke organisaties en het bedrijfsleven hun stem laten horen. Onder leiding van Paul Schnabel wordt momenteel gewerkt aan een advies op basis van al deze reacties.

Leraar2032
Een groep leraren stelde gezamenlijk het manifest Leraar2032 op, met als ondertitel 'In het curriculum toont zich de meester'. Het is opgesteld als advies aan het Platform Onderwijs2032.
In het manifest wordt gepleit voor een nationale Lerarenraad, zodat leraren meer te zeggen hebben over het curriculum.

Leraar24
Leraar24 is een website van, voor en door leraren, die zich richt zich op de ondersteuning van leraren bij het uitoefenen van hun beroep. Vol praktische oplossingen, antwoorden en voorbeelden die direct in de dagelijkse onderwijspraktijk toegepast kunnen worden. Daarnaast kennis en achtergrondinformatie uit wetenschappelijk onderzoek naar onderwijs, toegesneden op leraren.

Onze nieuwe school
Onze Nieuwe School is een zoektocht van de Gemeente Amsterdam naar schoolmakers die de verwachte leerlingengroei in Amsterdam kunnen opvangen. Iedereen met een idee of plan heeft voor een nieuwe school, kon meedoen met deze ‘challenge’. Uit de 124 ingediende plannen zijn er inmiddels 15 geselecteerd om verder uit te werken; uiteindelijk zullen 3 of 4 scholen echt opgericht worden.

Nederland Kantelt
Nederland Kantelt verbindt mensen in het samen bouwen aan een spannender, leuker, mooier en energieker Nederland. Een maatschappij waarin mensen gezamenlijk verantwoordelijk zijn voor duurzame energie, gezond voedsel en mensgerichte zorg en onderwijs. Niet omdat het moet van de gemeente, de belastingdienst of de leraar, maar omdat je zelf zo wil leven.

Operation Education
Operation Education focust zich op veranderingen in het onderwijs, op het transformeren van onderwijssystemen. Tijden veranderen, en onze onderwijssystemen moeten zich hierbij aansluiten. Onderwijs moet leerlingen voorbereiden op de snel veranderende samenleving – en hen in staat stellen hun eigen toekomst vorm te geven, hun eigen waardevolle samenleving te ontwerpen.

United4Education
United4Education is een netwerk voor iedereen die het onderwijs wil vernieuwen. Met elkaar maakt U4E vernieuwingen in het onderwijs zichtbaar en vindbaar. U4E deelt en verbindt studenten, ouders en onderwijsprofessionals om zo een gezond en zeer divers ‘ecosysteem voor educatie’ te creëren.

Leraren met Lef
Stichting Leraren met Lef is een beweging van leraren met passie uit het PO, VO en MBO. De beweging staat voor verandering, verbetering en vernieuwing van onderop uit het werkveld. Leraren met Lef stimuleert leraren zich te verbinden en hun positieve energie in te zetten ten behoeve van het onderwijs. 
Via regionale bijeenkomsten, social media en een jaarlijkse landelijke manifestatie.

The Crowd
The Crowd is een open professionele leergemeenschap, een netwerk en een platform voor onderwijsprofessionals met als motto ‘Regie over eigen professionalisering’. Kennisdeling en uitwisseling kenmerken dit netwerk, net als samenwerken aan inspirerend onderwijs voor de toekomst.

Edushock
Edushock is een oproep tot meer creativiteit en innovatie in het onderwijs. Innovatie in het onderwijs gebeurt het best van binnen uit; en niet door te wachten op de volgende grote herstructurering. Edushock brengt een brede waaier van pittige tips en tricks om het leren van de toekomst van onderuit te wijzigen. Hoe kun je met meer passie en plezier vormgeven aan het leren van de toekomst? Hoe laat je je niet langer meedrijven met de stroom maar word je zelf een trendsetter? Hoe pak je dat concreet aan?
@Edushock

Onderwijs Pioniers
Onderwijs Pioniers helpt leraren goede ideeën op school te realiseren door middel van begeleiding, budget, een netwerk en een podium. Een Pionierservaring geeft energie aan de leraar, energie aan de school en energie aan het onderwijs.

Leraar2020
Hoe ziet het leraarschap er uit in 2020? Acht ervaren leraren bogen zich over deze vraag in het kader van de masteropleiding Professioneel Meesterschap. Zij ontwikkelden vier toekomstscenario’s die gebaseerd zijn op trends in het onderwijs en in de samenleving. Toekomstscenario’s die uitdagen om na te denken over wat de consequenties van die trends kunnen zijn voor het beroep van leraar. Maar die ook uitdagen om daar positie in te kiezen en de toekomst naar je eigen hand te zetten, want Leraarschap is Leiderschap.

Onderwijscoöperatie
De Onderwijscoöperatie is er van, voor en door de leraar. Dat is het uitgangspunt. Daarom werkt de Onderwijscoöperatie samen met de mensen die zij vertegenwoordigt: leraren in het basis-, voortgezet- en middelbaar beroepsonderwijs. De Onderwijscoöperatie staat voor een kwalitatief sterke beroepsgroep en een sterke positie van de leraar.

De Nederlandse school
De Nederlandse school is een opleiding tot meester-docent voor ambitieuze pioniers in het onderwijs die uitblinken in hun vak en die willen werken aan hun eigen groei en de creatieve ontwikkeling van hun docentschap. Deelnemers aan de Nederlandse School vernieuwen het onderwijs van binnenuit door te onderzoeken, te ontwerpen en te ondernemen.

Edubloggers
Nederlandstalige bloggers over onderwijs noemen zichzelf wel Edubloggers. Ruim 300 van hen plaatsen hun blog (ook) op deze verzamelpagina. Ze ontmoeten elkaar online, maar ook geregeld persoonlijk, bijvoorbeeld tijdens het jaarlijkse Edubloggersdiner.

Kennisnet
Kennisnet is een publieke organisatie van en voor onderwijs en ICT, voor PO, VO en MBO. Samen met het onderwijs ontwikkelt, duidt en verspreidt Kennisnet kennis over het effectief en efficiënt gebruik van ICT. Kennis over de inzet van eigentijdse leermiddelen, het slimmer organiseren van het onderwijs en het uitbouwen van de 21e eeuwse vaardigheden.

Het Alternatief
René Kneyber en Jelmer Evers, beiden docent, vulden met gastauteurs uit het onderwijs het boek Het Alternatief. Een bundel artikelen en interviews rond thema’s als onderwijsopbrengsten, onderwijsdoelen en leerkrachtgedrag. Het motto van Het Alternatief is tweeledig: Weg met de afrekencultuur in het onderwijs en meer ruimte voor leraren in de vorm van collectieve autonomie.
Er is inmiddels ook een vervolg, Het Alternatief 2  en een internationale versie, Flip the system.
Jelmer Evers: https://nl.linkedin.com/pub/jelmer-evers/12/496/b19
Leren Loont, Rotterdams onderwijsbeleid 2015 – 2018
‘Rotterdam gelooft in de kracht van goed onderwijs, voor kinderen en jongeren zelf, voor onze samenleving en voor de stad. Goed onderwijs daagt uit, vormt, brengt talent tot ontwikkeling en maakt jongeren wendbaar en weerbaar op de arbeidsmarkt. En daar willen we dag in dag uit aan werken.’

SURF
SURF is de ICT-samenwerkingsorganisatie van het Nederlandse hoger onderwijs en onderzoek. Doel is om studenten, docenten en onderzoekers in Nederland te laten beschikken over de best mogelijke ICT-voorzieningen voor toponderzoek en talentontwikkeling.

Samenwerkingsplatform Informatie Onderwijs
Het Samenwerkingsplatform Informatie Onderwijs is opgericht als samenwerkingsverband van de onderwijssectorraden (PO-Raad, VO-raad, MBO Raad, AOC Raad, Vereniging Hogescholen en VSNU), hun uitvoerders (Kennisnet, Schoolinfo, saMBO-ICT en SURF) en DUO. Zo kan de regie over de stroomlijning van de informatievoorziening in de onderwijsketen in eigen hand genomen worden, men kan van elkaar leren en samen komen tot meermalig bruikbare oplossingen.

saMBO-ICT
saMBO-ICT is een zelfstandige organisatie van en voor alle MBO-instellingen en heeft sterke banden met de MBO Raad en met Kennisnet. Doelen zijn: belangenbehartiging, kennisdeling en gezamenlijke projecten.

Doorbraakproject Onderwijs en ICT
Het Doorbraakproject Onderwijs en ICT ondersteunt schoolbesturen bij het maken van het implementatie- en investeringsplan voor Onderwijs en ICT; en helpt scholen met knelpunten die zij zelf lastig kunnen oplossen. Het Doorbraakproject is een gezamenlijk initiatief van de PO-Raad, VO-raad en de ministeries van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap en Economische Zaken.

Beperkt overzicht
Achter deze positieve voorbeelden werken bevlogen mensen met heel veel passie aan onderwijsvernieuwing in Nederland. Waarschijnlijk ben ik veel hele goede initiatieven vergeten te vermelden. Laat de link/URL naar deze goede initiatieven achter op deze blog onder de comments. Deze lijst met aanvullingen kunnen als mooie gids dienen voor beginnende bestuurders, docenten, ouders en bedrijven die onderwijs willen vernieuwen.

Thursday, October 15, 2015

Jammen in het onderwijs, gaat dat werken?

Wat kunnen we leren van Jazz?
In mijn laatste blogpost gaf ik aan dat in een wereld die continu in beweging is en waar complexiteit alleen maar groeit het lastig is om te veranderen. Soms helpt het om buiten je vakgebied tot andere inzichten te komen. In gesprek te gaan met personen die totaal anders naar jou vakgebied kijken en je kunnen helpen om zaken en ontwikkelingen anders te zien. Die inzichten zullen je helpen om niet alleen de zaken anders te bekijken maar ook om juist dingen anders te gaan doen en je werkwijze aan te passen. Kortom wat kunnen we leren van jazz.

Een leuk gesprek
Ik raak in gesprek met Ilja Reijngoud en wil van hem leren wat er voor nodig is om een succesvolle jamsessie op te zetten. Onderwijs in mijn beleving kan daar ook van leren. Zonder planning, zonder structuur, zonder voorbereiding, zonder manager of teamleider en zonder taal en communicatie, gewoon doen! Een geweldige performance neerzetten. Ilja Reijngoud is naast jazz artiest ook docent en heeft verschillende jazz awards gewonnen waaronder de Thelonious Monk Award in 2003.

In dit geanimeerd gesprek praten we over de geschiedenis van het jammen. Dat jammen eigenlijk een manier was als artiest om jezelf continu te verbeteren, te ontwikkelen en uit te dagen. Soms zelf opnieuw uit te vinden. Jazz artiesten wilde graag zelf die jamsessies organiseren omdat zij hun eigen repertoire wilde verrijken omdat ze 300+ dagen per jaar hetzelfde spelen. De artiesten proberen via deze sessie tot nieuwe creatieve inzichten te komen die men in de reguliere optredens vervolgens weer kunnen toepassen.

Het jammen
Een jamsessie heeft een uitdagend en competitief karakter naar elkaar toe. De artiesten die deelnemen willen boven elkaar uitstijgen. Je wilt als het ware continu het niveau naar een hoger plan brengen en jezelf ontwikkelen. Wat ik mooi vind aan een jamsessie is dat artiesten bereid zijn zichzelf neer te zetten en zich daardoor heel kwetsbaar opstellen en de kans ontstaat dat je gigantisch afgaat als artiest. Dat is niet erg. Fouten mag en kun je maken dat is geen probleem, je leert ervan pakt het weer op en gaat door zodat het de volgende keer wel zal lukken. Iedereen die deelneemt is gelijk, er is geen hiërarchie en geen organisatie. Daardoor ontstaat er een situatie waar de artiesten steeds op elkaar reageren in het moment zelf en uit de eigen comfort zone stappen om zaken uit te proberen en te improviseren en experimenteren. Er heerst een sfeer en cultuur waar artiesten volop van elkaar kunnen leren en samen elkaar verder ontwikkelen.

52nd street
52nd street in New York is een bekende plek waar veel jazz wordt gespeeld en waar veel jamsessies worden georganiseerd. Veel plekken, veel verschillende stijlen en elke avond die uitdaging om iets nieuws uit te proberen om iets anders te spelen. Te experimenteren om jezelf verder te ontwikkelen.

Geschiedenis 52nd street


Ontwikkelen staat centraal en is hier het kernwoord en het uitgangspunt. Brengt ons terug bij ons gesprek. Als het gaat om ontwikkelen welke punten zijn dan belangrijk. Het gaat om vaardigheden als creativiteit, samenwerken, improviseren, experimenteren en initiatief nemen. Ook hier kunnen we de link leggen naar het onderwijs en leren. Ontwikkelen betekent aandacht besteden aan 21e eeuwse vaardigheden (21st century skills). Er is op Kennisnet, Leraar24 en andere websites veel informatie te vinden over 21e eeuwse vaardigheden. Een belangrijke ontwikkeling in het onderwijs in Nederland.

Persoonlijk leiderschap
Loskomen van de methode, de leerlijn en het curriculum om de ruimte en vrijheid die ontstaat te gebruiken om te jammen met je leerlingen en misschien zelfs wel ouders. Samen ontdekken in projecten, in groepen binnen school en buiten school met bedrijven en starten met een leeg vel in plaats van een boek vol kennis en informatie. Aandacht voor het ontwikkelen van vaardigheden als:
  • Ondernemerschap, 
  • Mediawijsheid, 
  • ICTgeletterdheid, 
  • Programmeren, 
  • Communiceren, 
  • Flexibiliteit 
  • Kritisch denken etc. 
Een andere belangrijke eigenschap is ook persoonlijk leiderschap. Terug naar de jazz. Ilja Reijngoud kiest een mooi voorbeeld uit de jazz. Een fragment van Paul Gonsalves. Hij speelt sax in de bigband van Duke Ellington op een festival in New Port. Hij begint aan een solo op zijn saxofoon maar op een bepaalt moment gaat de solo van Paul Gonsalves op de saxofoon over in een solo tussen twee drummers, de drummer van Count Basie bigband die in het publiek zit en met stokken op de tafel mee begint te spelen, en de drummer van Ellington die op het podium zit. Gonzalves ondertussen geeft de twee ruimte door steeds minder te spelen, en biedt anderen een podium om te excelleren. Mooi voorbeeld van persoonlijk en dienend leiderschap. Ik kon helaas geen video fragment vinden op internet. Gelukkig wel een audio fragment van deze performance!

Start met doen.
Wat heb ik nu geleerd van een zeer leuk gesprek met Ilja Reijngoud over jazz? Jazz artiesten zijn doeners die starten, zichzelf blijven ontwikkelen en uitdagen om iets nieuws te proberen.